HOORN – De gemeente Hoorn wil het aantrekkelijker maken om leegstaande ruimtes boven winkels en bestaande winkelpanden om te bouwen tot woningen. Het college van burgemeester en wethouders stelt daarom voor de bestaande stimuleringsregeling uit 2021 te vernieuwen. Eigenaren kunnen daarbij maximaal 10.000 euro subsidie per woning ontvangen. Voor het programma blijft jaarlijks 75.000 euro beschikbaar.

Met de regeling wil de gemeente het woningtekort terugdringen en bestaande gebouwen in de binnenstad beter benutten. Volgens het college staan verschillende ruimtes boven en in winkelpanden leeg, terwijl tegelijkertijd behoefte bestaat aan extra woonruimte. Door deze locaties een woonfunctie te geven, kunnen nieuwe woningen worden gerealiseerd zonder dat daarvoor nieuwbouw noodzakelijk is.

Maximaal 10.000 euro subsidie

De regeling maakt onderscheid tussen woningen boven winkels en woningen die in bestaande winkel-, kantoor-, bedrijfs- of horecaruimten worden gerealiseerd. Voor het verbouwen van een bovenverdieping tot zelfstandige woonruimte bedraagt de bijdrage maximaal 50 procent van de goedgekeurde kosten, met een maximum van 10.000 euro per woning.

Voor woningen die worden gerealiseerd in voormalige winkel- of bedrijfsruimten geldt eveneens een vergoeding van maximaal 50 procent, maar met een maximum van 7.000 euro per woning.

Wanneer voor een bovenwoning een afzonderlijke ingang moet worden aangelegd, kan een extra bijdrage van maximaal 2.500 euro worden verstrekt. Bij een ontsluiting die aansluit op het Grote Noord kan deze aanvullende bijdrage oplopen tot 4.500 euro per project.

Per gebouw kunnen maximaal twee woningen voor subsidie in aanmerking komen. De werkzaamheden moeten minimaal 2.000 euro aan subsidiabele kosten omvatten.

Niet iedere winkelstraat komt in aanmerking

De regeling geldt uitsluitend voor bestaande gebouwen binnen de singels van de Hoornse binnenstad. Ook monumentale panden kunnen in aanmerking komen, mits aan de geldende erfgoedregels wordt voldaan.

Voor het ombouwen van winkelruimten op de begane grond gelden echter uitzonderingen. Onder meer het Grote Noord, Kleine Noord, de Nieuwsteeg, Lange Kerkstraat, Gedempte Turfhaven, Gouw, Nieuwstraat en Kerkstraat zijn hiervan uitgesloten. Ook voor een gedeelte van het Breed geldt deze beperking.

De uitsluiting heeft betrekking op wonen in winkels. Het realiseren van woningen boven winkels blijft binnen de overige voorwaarden mogelijk.

Strengere regels tegen leegstand en speculatie

Een belangrijke wijziging betreft de verplichtingen nadat de woning is gerealiseerd. Volgens de nieuwe verordening moet een woning binnen zes maanden na oplevering daadwerkelijk in gebruik worden genomen.

Bij verhuur moet de woning vervolgens minimaal vijf jaar verhuurd blijven. Ook mag een woning niet zonder geldige reden langdurig leegstaan.

Daarnaast wil de gemeente voorkomen dat eigenaren subsidie ontvangen en vervolgens het pand snel met winst verkopen. Bij verkoop binnen vijf jaar kan daarom een gedeelte van de subsidie worden teruggevorderd.

In het eerste jaar bedraagt de terugbetaling 100 procent. Daarna neemt dit percentage jaarlijks af, tot 20 procent in het vijfde jaar. Bij bijzondere omstandigheden, zoals overlijden, arbeidsongeschiktheid of verlies van werk, kan het college hiervan afwijken.

De gemeente controleert jaarlijks via het Kadaster of gesubsidieerde panden zijn verkocht.

Aanvragen eenvoudiger maken

Volgens het college bleek de regeling uit 2021 op verschillende onderdelen onduidelijk. Daarom worden begrippen, aanvraagvoorwaarden en procedures aangepast.

Zo hoeven aanvragers bepaalde bouwtechnische gegevens niet langer dubbel aan te leveren. De beoordeling van brandveiligheid vindt plaats tijdens de procedure voor de omgevingsvergunning. Het energielabel hoeft pas na afronding van de verbouwing te worden aangeleverd en moet minimaal label C zijn.

Ook wordt duidelijker vastgelegd wie subsidie kan aanvragen. Naast eigenaren kunnen onder voorwaarden huurders of gebruikers met schriftelijke toestemming van de eigenaar een aanvraag indienen.

Het college moet binnen acht weken beslissen over een volledig ingediende aanvraag.

Jaarlijks 75.000 euro beschikbaar

Het beschikbare budget blijft ongewijzigd op 75.000 euro per jaar. Volgens het college heeft de aanpassing daarom geen gevolgen voor het begrotingsresultaat.

De gemeente verwacht dat de regeling jaarlijks ongeveer drie tot vier extra woningen kan ondersteunen. Daarmee levert het programma een bescheiden, maar structurele bijdrage aan het verminderen van het woningtekort.

Naast extra woonruimte verwacht Hoorn dat bewoning van bestaande winkelpanden bijdraagt aan de leefbaarheid, sociale veiligheid en economische activiteit in de binnenstad.

Gemeenteraad moet nog beslissen

De gemeenteraad moet de vernieuwde verordening nog vaststellen. Wanneer de raad instemt, treedt de regeling in werking op de dag na de officiële bekendmaking.

De bestaande verordening uit 2021 wordt dan ingetrokken. Aanvragen die vóór de inwerkingtreding zijn ingediend, blijven onder de oude voorwaarden vallen.

Met de nieuwe regeling hoopt het gemeentebestuur dat meer pandeigenaren bereid zijn leegstaande verdiepingen en voormalige winkelruimten om te bouwen tot zelfstandige woningen.