HOORN – De gemeenteraad van Hoorn wil af van gemeentelijke begrotingen waarin inwoners nauwelijks kunnen terugvinden waar het geld naartoe gaat en welke resultaten daar tegenover staan. Tijdens de behandeling van de begroting voor 2027 is unaniem een motie aangenomen om een begrijpelijke publieksversie van de gemeentelijke financiën te ontwikkelen. Alle 34 raadsleden stemden voor het voorstel. Het college van burgemeester en wethouders moet nu onderzoeken hoe inwoners op een overzichtelijke manier inzicht kunnen krijgen in de belangrijkste inkomsten, uitgaven en politieke keuzes.
Het initiatief komt van negen politieke partijen: D66 Hoorn, EénHoorn, VVD, PRO, Hoorn Lokaal, Hart van Hoorn, Hoorn Centraal, CDA Hoorn en de Partij voor de Dieren. De partijen vinden dat de huidige gemeentelijke begroting weliswaar uitgebreide informatie bevat, maar voor veel inwoners moeilijk toegankelijk is. De financiële gegevens zijn verspreid over verschillende programma’s, tabellen, producten en bijlagen, waardoor het lastig is om een compleet beeld te krijgen.
Volgens de indieners hebben inwoners er recht op te begrijpen welke keuzes hun gemeentebestuur maakt, hoeveel geld daarmee gemoeid is en wat zij daarvoor terugkrijgen. Een begroting moet immers niet alleen begrijpelijk zijn voor financieel deskundigen, ambtenaren en gemeenteraadsleden, maar ook voor de mensen die via belastingen en heffingen bijdragen aan de gemeentelijke inkomsten.
Infographics moeten ingewikkelde cijfers verduidelijken
Met de aangenomen motie krijgt het college de opdracht om een beknopte publieksversie van de gemeentelijke begroting te ontwikkelen. Daarbij moet begrijpelijke taal worden gebruikt en kunnen infographics helpen om ingewikkelde financiële informatie overzichtelijk te presenteren.
De bedoeling is dat inwoners per belangrijk beleidsterrein kunnen zien welke doelen de gemeente nastreeft, welke inkomsten en uitgaven daarbij horen en welke resultaten het gemeentebestuur wil bereiken. Ook moeten de belangrijkste politieke en financiële keuzes duidelijk worden toegelicht.
Daarmee moet bijvoorbeeld eenvoudiger te begrijpen zijn hoeveel geld de gemeente beschikbaar stelt voor woningbouw, wegen, sportvoorzieningen, onderwijs en maatschappelijke ondersteuning. Niet alleen de bedragen zijn daarbij van belang, maar vooral ook wat de gemeente met die middelen wil bereiken.
De publieksversie wordt geen vervanging van de officiële begrotingsstukken. Die blijven noodzakelijk voor de formele financiële verantwoording. Het nieuwe overzicht moet juist een aanvulling worden voor inwoners die zich willen verdiepen in de gemeentelijke plannen zonder honderden pagina’s financiële informatie te hoeven doorzoeken.
Geen extra geld voor ontwikkeling publieksversie
De gemeenteraad heeft nadrukkelijk bepaald dat de eerste versie binnen de bestaande ambtelijke capaciteit moet worden ontwikkeld. Het gaat om een proef, waarvoor in de motie geen aanvullend budget wordt vrijgemaakt.
Het college moet de gemeenteraad vóór de volgende begrotingsbehandeling informeren over de resultaten van deze proef en aangeven welke vervolgstappen eventueel nodig zijn. Daarmee houdt de raad de mogelijkheid om te beoordelen of de nieuwe werkwijze daadwerkelijk bijdraagt aan een beter begrip van de gemeentefinanciën.
De indieners verwachten dat een toegankelijke begroting inwoners meer mogelijkheden biedt om gemeentelijke plannen te volgen en hierover mee te praten. Ook kan duidelijke uitleg over financiële keuzes bijdragen aan meer transparantie en vertrouwen in het lokale bestuur.
Alle politieke partijen stemmen voor
Opvallend is de uitzonderlijk brede politieke steun voor het voorstel. Niet alleen de negen indienende partijen schaarden zich achter de motie, ook Forum voor Democratie, HOOP!, SP en Sociaal Hoorn Team Tonnaer stemden voor. Daarmee werd het voorstel met 34 stemmen voor en geen enkele tegenstem aangenomen. Het college heeft nu de opdracht om de financiële plannen van Hoorn op een toegankelijkere manier aan inwoners te presenteren.
Of de nieuwe publieksversie uiteindelijk een vast onderdeel wordt van de jaarlijkse begrotingscyclus, moet blijken uit de resultaten van de eerste proef.
