HOORN – Het college van burgemeester en wethouders van Hoorn wil 1,1 miljoen euro investeren in nieuwe verlichting langs het stadsstrand en het aanlichten van de Koepelkerk. Van dat bedrag is 865.000 euro bestemd voor verlichting van de fiets- en wandelroute tussen strandpaviljoen Reuring en De Kuil. De resterende 235.000 euro moet worden gebruikt om de Koepelkerk ook in de avonduren zichtbaar te maken. Het gaat nadrukkelijk om een raadsvoorstel: de gemeenteraad moet nog besluiten of het geld daadwerkelijk beschikbaar wordt gesteld.
Het voorstel wordt dinsdag 17 november besproken in de raadscommissie. De definitieve besluitvorming staat gepland voor dinsdag 8 december. Wanneer de gemeenteraad instemt en de benodigde vergunningen worden verleend, verwacht het college dat de werkzaamheden voor de winter van 2027/2028 kunnen worden afgerond.
Aanleiding voor het voorstel zijn vragen vanuit de gemeenteraad over de bereikbaarheid en veiligheid van het stadsstrand in de avonduren. De oorspronkelijke inrichting van het gebied was vooral gericht op recreatie overdag, waarbij natuur, rust en donkerte belangrijke uitgangspunten waren. Sinds de opening van strandpaviljoen Reuring in april 2025 is het gebruik echter veranderd. Het horecabedrijf heeft een exploitatievergunning tot 31 maart 2030 en mag het hele jaar door tot 01.00 uur bezoekers ontvangen.
Volgens het college is daardoor een nieuwe situatie ontstaan. Bezoekers die na een avond bij het strandpaviljoen terugkeren naar de binnenstad, maken gebruik van een grotendeels onverlichte route. Uit gemeentelijk onderzoek blijkt dat er voor fietsers en voetgangers geen goed alternatief beschikbaar is.
Verlichting langs volledige route naar binnenstad
Het college stelt voor de route vanaf het strandpaviljoen over de Badhuisweg, langs schouwburg Het Park en verder richting De Kuil te verlichten. Ook het voetpad en de voetbrug richting de Grote Waal maken deel uit van het voorstel.
Het stadsstrand zelf is ongeveer 900 meter lang. De verlichting moet niet alleen het verloop van het pad beter zichtbaar maken, maar ook zorgen dat fietsers en voetgangers andere weggebruikers en mogelijke obstakels tijdig kunnen herkennen.
Volgens het onderzoek hebben zich tot nu toe geen incidenten voorgedaan die rechtstreeks verband houden met het ontbreken van verlichting. Wel zijn daarover meldingen ontvangen. Bovendien is het door de duisternis lastig om te zien wat zich in de avonduren op en rond het stadsstrand afspeelt.
Het college wijst daarnaast op de verantwoordelijkheid van de gemeente als wegbeheerder. Wanneer een belangrijke fiets- en wandelroute onvoldoende veilig is ingericht, kan dat bij eventuele ongevallen gevolgen hebben voor de aansprakelijkheid van de gemeente.
Verschillende alternatieven zijn onderzocht, waaronder routes door de Grote Waal, een omleiding via de Westerdijk en het afsluiten van bepaalde paden tijdens de avonduren. Geen van deze mogelijkheden wordt door het college als een gelijkwaardig alternatief beschouwd. De omwegen zijn langer, minder overzichtelijk of ongeschikt voor voetgangers. Ook is onzeker of bezoekers daadwerkelijk voor een alternatieve route zouden kiezen.
Ook Koepelkerk moet in het licht komen te staan
Een afzonderlijk onderdeel van het voorstel is het aanlichten van de Koepelkerk. Daarvoor wil het college 235.000 euro beschikbaar stellen.
Volgens het gemeentebestuur is de Koepelkerk een belangrijk herkenningspunt in de skyline van Hoorn. Overdag is het gebouw vanaf het stadsstrand duidelijk zichtbaar, maar in de avonduren verdwijnt het grotendeels in de duisternis.
Door het gebouw te verlichten, wil de gemeente de herkenbaarheid van de binnenstad vergroten en de beleving van het historische erfgoed versterken. Het college verwacht dat een verlichte Koepelkerk daarnaast kan bijdragen aan het gevoel van veiligheid bij bezoekers die zich in het donker langs de kustlijn verplaatsen.
Het verlichten van de kerk is geen wettelijke verplichting. De gemeenteraad kan er daarom ook voor kiezen deze investering achterwege te laten. In dat geval vervallen de bijbehorende jaarlijkse kapitaallasten van 7.530 euro.
Rekening houden met natuur en omwonenden
De voorgestelde verlichting vraagt volgens het college om een zorgvuldige afweging, omdat het stadsstrand grenst aan Natura 2000-gebied. Vooral de mogelijke gevolgen voor vleermuizen spelen daarbij een rol.
De gemeente wil gebruikmaken van energiezuinige ledverlichting waarvan de lichtkleur kan worden aangepast. In de ecologisch gevoelige periode van maart tot en met oktober moet vleermuisvriendelijke verlichting worden toegepast. Tijdens de wintermaanden kan wit licht worden gebruikt.
Voor het traject richting De Kuil loopt nog aanvullend onderzoek naar flora en fauna. Ook is voor werkzaamheden op gronden van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier een vergunning nodig.
Het maatschappelijk draagvlak voor de plannen is nog niet afzonderlijk onderzocht. Wel heeft de gemeente inmiddels gesproken met vertegenwoordigers van bewoners van de Astronautenflats in de Grote Waal. Zij hebben onder meer aandacht gevraagd voor overlast en gevoelens van onveiligheid rond de parkeerellipsen. Ook met bewoners aan de Westerdijk wordt overleg georganiseerd.
Het college wil de reacties van omwonenden betrekken bij de verdere uitwerking. Daarbij moet worden voorkomen dat de nieuwe verlichting onnodige lichthinder veroorzaakt.
Jaarlijkse kosten gedekt uit energiebesparing
De totale investering van 1,1 miljoen euro leidt volgens het raadsvoorstel vanaf 2028 tot jaarlijkse kapitaallasten van 34.340 euro. Daarvan heeft 26.810 euro betrekking op het stadsstrand en 7.530 euro op de Koepelkerk.
Het college stelt voor deze lasten volledig te dekken uit besparingen die al zijn gerealiseerd door bestaande openbare verlichting te vervangen door ledlampen en deze te dimmen. Volgens de financiële onderbouwing heeft het voorstel daardoor geen negatief effect op het begrotingsresultaat vanaf 2028.
Dat neemt niet weg dat de gemeenteraad eerst een investeringskrediet van 1,1 miljoen euro moet goedkeuren. De uitvoering wordt geraamd op ongeveer een jaar na de besluitvorming. Onderzoeken naar beschermde natuur en de benodigde vergunning van het waterschap kunnen nog voor vertraging zorgen.
De gemeenteraad van Hoorn bespreekt het voorstel op 8 december. Totdat daarover een besluit is genomen, staat niet vast of de verlichting langs het stadsstrand en de Koepelkerk daadwerkelijk wordt gerealiseerd.
