HOORN – De gemeenteraad van Hoorn heeft dinsdagavond 10 november de programmabegroting voor 2027 vastgesteld. Een meerderheid van 23 raadsleden stemde voor, terwijl 11 raadsleden tegen waren. Daarmee zijn de financiële kaders voor het komende jaar vastgesteld, al dreigen vanaf 2028 aanzienlijke tekorten door teruglopende rijksbijdragen. Tijdens de begrotingsbehandeling nam de gemeenteraad bovendien elf moties aan. Die gaan onder meer over woningbouw, ontmoetingsplekken voor jongeren, betaalbare kermissen, huiselijk geweld en het behoud van het hertenkamp en de stadsvolière.

In de programmabegroting legt de gemeente vast welke plannen zij in 2027 wil uitvoeren en hoeveel geld daarvoor beschikbaar is. Daarbij worden per beleidsterrein de verwachte inkomsten en uitgaven opgenomen. Voor volgend jaar verwacht Hoorn nog een positief financieel resultaat, maar voor de jaren daarna zijn de vooruitzichten minder gunstig.

Vanaf 2028 krijgen gemeenten naar verwachting opnieuw te maken met financiële tekorten doordat de middelen vanuit het Rijk onvoldoende zijn om alle gemeentelijke taken te bekostigen. Dat maakt het voor Hoorn noodzakelijk om zorgvuldig af te wegen welke nieuwe plannen kunnen worden uitgevoerd en welke uitgaven moeten worden uitgesteld.

Gemeenteraad wil zelf blijven beslissen over nieuwe uitgaven

Tijdens de begrotingsbehandeling werd één amendement aangenomen. Daarover waren alle raadsleden het eens. Het college had voorgesteld om voorlopig geen nieuwe plannen in te dienen waarvoor nog geen financiële dekking beschikbaar is. Dergelijke voorstellen zouden volgens het college beter tijdens de behandeling van de kadernota in het voorjaar kunnen worden besproken, wanneer er meer duidelijkheid bestaat over de financiële mogelijkheden vanaf 2028.

De gemeenteraad vond dat advies te beperkend. Raadsleden willen zelf kunnen blijven bepalen welke onderwerpen prioriteit verdienen en waarvoor zij eventueel extra geld beschikbaar willen stellen. Daarom werd besloten het advies van het college voor kennisgeving aan te nemen, zonder er een vaste regel van te maken. De raad benadrukt daarbij wel verantwoordelijk te blijven voor gezonde gemeentefinanciën.

Naast de begroting en het amendement werden elf moties aangenomen. Daarmee krijgt het college verschillende opdrachten om plannen nader uit te werken of te onderzoeken. Niet alle voorstellen betekenen dat er direct geld wordt uitgegeven of dat nieuwe voorzieningen daadwerkelijk worden gerealiseerd.

Betaalbare kermissen en meer groen in de wijken

Een van de aangenomen voorstellen richt zich op de betaalbaarheid van de kermissen in Hoorn, Zwaag en Blokker. De gemeenteraad wil laten onderzoeken welke maatregelen mogelijk zijn om deze evenementen ook toegankelijk te houden voor gezinnen die financieel weinig te besteden hebben.

Daarnaast vraagt de raad om meer aandacht voor geveltuinen. Inwoners zonder voortuin kunnen daarmee een smalle strook groen langs hun woning aanleggen. De gemeente moet deze mogelijkheid in alle wijken beter onder de aandacht brengen en onderzoeken of bij gemeentelijke gebouwen eveneens geveltuinen kunnen worden gerealiseerd. Ook wordt gevraagd hierover met woningcorporaties in gesprek te gaan, zodat huurders meer mogelijkheden krijgen om hun woonomgeving te vergroenen.

De gemeenteraad wil bovendien weten of bij toekomstige bouwprojecten vaker biologisch of zonder bestrijdingsmiddelen gekweekt plantmateriaal kan worden gebruikt. Het college moet onderzoeken wat dit extra kost en of het haalbaar is om bij gemeentelijke aanbestedingen over te stappen op gifvrij groen. Aanleiding zijn zorgen over de gevolgen van bestrijdingsmiddelen voor insecten en andere dieren.

Een andere motie moet zorgen voor meer inzicht in de resultaten van het gemeentelijke groenbeleid. De raad wil dat duidelijker wordt hoeveel geld aan vergroening wordt besteed en wat deze investeringen daadwerkelijk opleveren. Daarbij worden onder meer het boomkroonoppervlak, de hoeveelheid bestrating, biodiversiteit en onderhoud als mogelijke meetpunten genoemd.

Woningbouw versnellen en bedrijventerreinen benutten

Ook de woningnood kreeg veel aandacht tijdens de begrotingsbehandeling. De gemeenteraad wil sneller kunnen ingrijpen wanneer woningbouwprojecten vertraging oplopen. Daarom moet het college in toekomstige voortgangsrapportages duidelijker aangeven welke problemen projecten tegenhouden, welke maatregelen worden genomen en waar de raad zelf kan bijdragen aan oplossingen.

Daarnaast werd unaniem ingestemd met een motie om woningbouw op geschikte delen van bestaande bedrijventerreinen te onderzoeken. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de mogelijkheden bij Hof van Hoorn, waar een initiatief voor circa 800 woningen is aangemeld.

De gemeente moet samen met initiatiefnemers, ondernemers, vastgoedeigenaren en woningcorporaties onderzoeken onder welke voorwaarden wonen en werken gecombineerd kunnen worden. Daarbij moeten mogelijke belemmeringen in kaart worden gebracht. Het gaat vooralsnog om onderzoek; er is geen definitief besluit genomen over de bouw van woningen op deze locaties.

Leegstaande panden mogelijk ontmoetingsplek voor jongeren

Een meerderheid van de gemeenteraad steunde ook een voorstel om leegstaande of tijdelijk beschikbare gebouwen te benutten als ontmoetingsplek voor jongeren. De zogenoemde pop-up jongerenhubs moeten jongeren in Hoorn, Zwaag en Blokker de mogelijkheid bieden elkaar buiten school en thuis te ontmoeten.

Het college krijgt de opdracht hierover in gesprek te gaan met jongeren, scholen, jongerenwerkers, vastgoedeigenaren en maatschappelijke organisaties zoals Join The Project. Jongeren moeten nadrukkelijk kunnen meedenken over de inrichting, activiteiten, openingstijden en huisregels.

De raad vindt het daarbij belangrijk dat vooraf duidelijke afspraken worden gemaakt over begeleiding, beheer en veiligheid. Of en waar dergelijke jongerenhubs daadwerkelijk worden geopend, moet uit het onderzoek blijken.

Meer aandacht voor huiselijk geweld en femicide

De gemeenteraad wil daarnaast een stevigere aanpak van huiselijk geweld, stalking en femicide. Met een aangenomen motie krijgt het college de opdracht om samen met regionale partners concrete maatregelen uit te werken.

De raad vraagt daarbij vooral aandacht voor werkwijzen waarvan de effectiviteit bekend is. Voorbeelden zijn aanvullende trainingen voor hulpverleners en jongerenwerkers, het vergroten van specialistische kennis en het versterken van de samenwerking tussen betrokken organisaties.

Het doel is signalen van geweld en bedreiging eerder te herkennen en slachtoffers beter te beschermen. De verdere uitwerking moet duidelijk maken welke maatregelen binnen Hoorn en de regio kunnen worden toegepast.

Hertenkamp en stadsvolière moeten behouden blijven

Ook het behoud van het hertenkamp en de stadsvolière kreeg steun van de gemeenteraad. Het college moet onderzoeken welke investeringen nodig zijn om beide voorzieningen diervriendelijker en duurzamer te maken.

Voor de stadsvolière wil de raad bovendien bekijken of deze een rol kan spelen bij de opvang van vogels die niet meer in het wild kunnen worden uitgezet. Daarvoor moet overleg plaatsvinden met deskundige organisaties.

De uitkomsten van het onderzoek worden betrokken bij de Nota Dierenwelzijn. Daarmee blijft het behoud van beide voorzieningen voorlopig uitgangspunt, terwijl nog moet worden vastgesteld welke aanpassingen noodzakelijk zijn en hoeveel deze kosten.

Begroting begrijpelijker maken voor inwoners

Tot slot wil de gemeenteraad dat inwoners beter kunnen begrijpen waar de gemeente haar geld aan uitgeeft. De jaarlijkse programmabegroting bestaat uit honderden pagina’s met financiële overzichten en beleidsplannen die voor veel mensen moeilijk toegankelijk zijn.

Met een unaniem aangenomen motie vraagt de raad het college te onderzoeken of toekomstige begrotingen ook in een kortere en begrijpelijkere versie kunnen worden gepubliceerd. Daarbij wordt gedacht aan heldere taal, afbeeldingen en infographics om de belangrijkste inkomsten, uitgaven en beleidskeuzes inzichtelijk te maken.

De elf aangenomen moties geven het college daarmee een reeks opdrachten voor de komende periode. Een belangrijk deel bestaat uit onderzoek en verdere uitwerking. Welke voorstellen daadwerkelijk tot nieuwe voorzieningen of investeringen leiden, moet blijken bij de behandeling van toekomstige plannen en financiële besluiten.

De programmabegroting voor 2027 is vastgesteld, maar de financiële ruimte voor de jaren daarna blijft een belangrijk aandachtspunt. Vooral vanaf 2028 zal de gemeenteraad moeten bepalen welke ambities betaalbaar blijven als de inkomsten vanuit het Rijk onvoldoende meegroeien met de gemeentelijke uitgaven.