HOORN – Nederlanders die tijdens de komende jaarwisseling ondanks het landelijke vuurwerkverbod toch vuurwerk afsteken, nemen een aanzienlijk financieel en juridisch risico. Sinds 1 augustus 2026 is het kopen, bezitten en afsteken van het meeste consumentenvuurwerk verboden. Wie het verbod overtreedt en daarbij schade veroorzaakt aan woningen, auto’s of andere eigendommen, kan persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor de volledige schade. Verzekeraars waarschuwen dat schade door het bewust gebruiken van illegaal vuurwerk vaak niet wordt vergoed. Daarbovenop kan strafrechtelijke vervolging volgen, met een boete, taakstraf of zelfs gevangenisstraf en een mogelijke aantekening op het strafblad. De gevolgen kunnen jarenlang merkbaar blijven, bijvoorbeeld bij sollicitaties, verzekeringsaanvragen of financiële verplichtingen.

Het Verbond van Verzekeraars heeft duidelijk gemaakt dat het gebruik en de opslag van verboden vuurwerk grote financiële risico’s met zich meebrengen. Wie bewust illegaal vuurwerk gebruikt en daarmee schade veroorzaakt, kan niet vanzelfsprekend rekenen op zijn aansprakelijkheidsverzekering. Of een verzekeraar daadwerkelijk uitkeert, hangt af van de omstandigheden, de polisvoorwaarden en de vraag of sprake was van opzet, roekeloosheid of andere uitsluitingsgronden.

Voor mensen die slachtoffer worden van vuurwerk dat door iemand anders is afgestoken, blijft de situatie anders. Hun schade kan onder de gebruikelijke verzekeringsvoorwaarden nog steeds worden vergoed.

Landelijk vuurwerkverbod sinds 1 augustus van kracht

Met de invoering van de Wet veilige jaarwisseling op 1 augustus 2026 is een einde gekomen aan de mogelijkheid voor particulieren om tijdens oud en nieuw zelfstandig het gebruikelijke consumentenvuurwerk af te steken. Het verbod geldt voor onder meer vuurpijlen, cakes, compoundboxen en ander vuurwerk uit categorie F2. Zwaarder vuurwerk uit de categorieën F3 en F4 was voor consumenten al verboden.

Er blijven uitzonderingen bestaan. Klein fop- en schertsvuurwerk uit categorie F1, waaronder sterretjes en knalerwten, mag nog wel worden gekocht, bezeten en gebruikt. Ook professionele vuurwerkshows blijven toegestaan. Daarnaast kunnen verenigingen en stichtingen onder strikte voorwaarden een gemeentelijke ontheffing krijgen voor het afsteken van aangewezen vuurwerk tijdens de jaarwisseling.

Voor gewone particulieren betekent de nieuwe wet echter dat de traditionele vuurwerkpotten, siervuurwerkcakes en vuurpijlen vanaf de komende jaarwisseling verboden zijn.

Verzekeraar kan schade door illegaal vuurwerk weigeren

De gevolgen van het vuurwerkverbod beperken zich niet tot het risico op een boete. Vooral de financiële aansprakelijkheid kan grote problemen veroorzaken wanneer verboden vuurwerk schade aanricht.

Stel dat iemand tijdens oud en nieuw een verboden vuurwerkpot afsteekt die omvalt en vervolgens een geparkeerde auto raakt. Wanneer daardoor brand ontstaat en het vuur overslaat naar andere voertuigen of een nabijgelegen woning, kan de schade snel oplopen tot tienduizenden of zelfs honderdduizenden euro’s.

Normaal gesproken kan een particuliere aansprakelijkheidsverzekering onder bepaalde voorwaarden schade aan anderen vergoeden. Bij het bewust afsteken van verboden vuurwerk ligt dat anders. Verzekeraars kunnen een beroep doen op uitsluitingen voor opzettelijk of roekeloos handelen en illegale activiteiten.

Dat betekent niet dat iedere schadeclaim waarbij vuurwerk betrokken is automatisch wordt afgewezen. De verzekeraar moet de concrete omstandigheden beoordelen. Wel loopt degene die bewust verboden vuurwerk gebruikt een veel groter risico om persoonlijk voor de kosten te moeten opdraaien.

Ook schade aan eigen woning kan voor eigen rekening komen

Niet alleen schade aan eigendommen van anderen kan problemen opleveren. Ook wie door het gebruik of de opslag van verboden vuurwerk schade veroorzaakt aan zijn eigen woning of bezittingen, kan geconfronteerd worden met een weigering van de verzekeraar.

Een ontploffing van opgeslagen zwaar vuurwerk in een schuur of garage kan bijvoorbeeld grote schade veroorzaken aan het gebouw, de inboedel en omliggende woningen. Wanneer de schade het gevolg is van bewust verboden of gevaarzettend gedrag, kan verzekeringsdekking ontbreken.

Het Verbond van Verzekeraars waarschuwt daarom nadrukkelijk voor het bewaren van zwaar en illegaal vuurwerk in woningen, schuren en kelderboxen. Dergelijke opslag kan niet alleen levensgevaarlijk zijn, maar ook tot aanzienlijke persoonlijke financiële aansprakelijkheid leiden.

Voor slachtoffers die zelf niets met het verboden vuurwerk te maken hebben, blijft schade in veel gevallen wel verzekerd. Hun eigen verzekeraar kan de schade vergoeden en vervolgens proberen de uitgekeerde bedragen op de verantwoordelijke veroorzaker te verhalen.

Schadeclaims kunnen jarenlang financiële gevolgen hebben

Wanneer een verzekeraar de schade van een slachtoffer vergoedt en vervolgens verhaal zoekt op de veroorzaker, kan een omvangrijke financiële verplichting ontstaan.

Bij een kleine beschadiging kan het om enkele honderden euro’s gaan, maar bij een woningbrand, vernielde auto’s of ernstig lichamelijk letsel lopen de bedragen aanzienlijk verder op. Vooral letselschade kan hoge kosten veroorzaken doordat naast medische behandelingen ook inkomensverlies en toekomstige zorgbehoeften een rol kunnen spelen.

Wie aansprakelijk wordt gehouden en onvoldoende financiële middelen heeft om de schade te betalen, kan jarenlang met een schuld blijven zitten. Onder bepaalde omstandigheden kunnen schuldeisers beslag laten leggen op inkomen of bezittingen.

Ook kan een langdurige schuldpositie gevolgen hebben voor het afsluiten van leningen en andere financiële verplichtingen.

Het afsteken van één verboden vuurwerkpot kan daardoor, wanneer het ernstig misgaat, financiële gevolgen veroorzaken die veel langer duren dan de jaarwisseling zelf.

Justitie kan overtreders strafrechtelijk vervolgen

Naast de mogelijke financiële aansprakelijkheid riskeren overtreders strafrechtelijke gevolgen. Het kopen, bezitten en afsteken van verboden vuurwerk is strafbaar en politie en Openbaar Ministerie kunnen daartegen optreden.

Volgens de Rijksoverheid bedraagt de minimale boete voor het overtreden van de vuurwerkregels 100 euro. Afhankelijk van de hoeveelheid vuurwerk, het type explosief, eerdere overtredingen en de omstandigheden kan de straf aanzienlijk hoger uitvallen.

Bij ernstige vuurwerkdelicten, gevaarzettend gedrag of het veroorzaken van letsel kan ook een taakstraf of gevangenisstraf aan de orde zijn. De uiteindelijke straf wordt bepaald door het Openbaar Ministerie of de rechter.

Wanneer vuurwerk wordt gebruikt om politieagenten, brandweerlieden of andere hulpverleners aan te vallen, geldt bovendien een bijzonder streng strafrechtelijk beleid. Bij dergelijk geweld kan de strafeis aanzienlijk worden verhoogd.

Ook zonder rechtszaak kan een strafblad ontstaan

Een belangrijk risico dat volgens de overheid niet iedereen beseft, is dat een vuurwerkovertreding een aantekening in de justitiële documentatie kan opleveren. Dat wordt in de volksmond een strafblad genoemd.

Daarvoor is niet altijd een veroordeling door de rechter noodzakelijk. Ook een strafbeschikking van het Openbaar Ministerie kan tot registratie leiden. Een strafbeschikking is een straf die door het OM wordt opgelegd zonder dat de zaak eerst inhoudelijk door een rechter is behandeld.

De Rijksoverheid waarschuwt expliciet dat overtreders van de nieuwe vuurwerkregels rekening moeten houden met een strafblad. Dat kan later gevolgen hebben wanneer iemand een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig heeft.

Voor minderjarigen kan in bepaalde gevallen een Halt-traject worden aangeboden. Wanneer een jongere een dergelijk traject succesvol afrondt, ontstaat daardoor geen strafblad. Bij ernstige overtredingen kan alsnog strafrechtelijke vervolging plaatsvinden.

Strafblad kan gevolgen hebben voor baan en toekomst

Een aantekening op het strafblad kan jarenlang invloed hebben op iemands mogelijkheden. Werkgevers vragen voor bepaalde functies een VOG, bijvoorbeeld wanneer iemand werkt met kinderen, kwetsbare personen, vertrouwelijke gegevens of geld.

Bij de beoordeling kijkt screeningsautoriteit Justis of eerdere strafbare feiten een risico vormen voor de functie waarvoor de verklaring wordt aangevraagd. De standaard terugkijktermijn bedraagt vier jaar, maar voor bepaalde doelgroepen, delicten en functies gelden afwijkende termijnen.

Een strafblad betekent niet automatisch dat iemand geen VOG meer kan krijgen. De ernst van het strafbare feit, het tijdsverloop, het aantal eerdere overtredingen en de aard van de functie spelen allemaal een rol.

Toch kan een strafrechtelijke registratie een belemmering vormen voor toekomstige werkzaamheden, stages of opleidingen waarvoor een VOG noodzakelijk is.

Ook belangrijk is dat een strafblad niet automatisch het hele leven zichtbaar blijft. De wettelijke bewaartermijn verschilt per soort strafbaar feit en de opgelegde straf. De maatschappelijke en financiële gevolgen van een ernstige overtreding kunnen echter langer doorwerken.

Ook hypotheekaanvraag kan indirect worden geraakt

De gevolgen kunnen zich eveneens uitstrekken tot iemands financiële toekomst. Bij het aanvragen van een hypotheek kijken banken vooral naar het inkomen, bestaande schulden, vaste financiële verplichtingen en de waarde van de woning.

Een gewone vuurwerkveroordeling betekent niet dat iemand automatisch geen hypotheek meer kan krijgen. Hypotheekverstrekkers hebben ook geen algemene rechtstreekse toegang tot het strafblad van iedere aanvrager.

Wel kunnen grote schadeclaims of schulden die door een vuurwerkincident ontstaan de financiële positie van de betrokken persoon ernstig aantasten. Daardoor kan het maximaal te lenen bedrag dalen of kan een hypotheekaanvraag worden afgewezen.

Ook kan een strafrechtelijke veroordeling bij bepaalde financiële producten of integriteitsbeoordelingen relevant zijn. Wanneer een geldverstrekker rechtmatig naar een relevant strafrechtelijk verleden vraagt, moet de aanvrager daar eerlijk over zijn.

Het grootste risico voor de hypotheekaanvraag ligt bij een vuurwerkincident daarom vaak in de financiële gevolgen van de veroorzaakte schade, niet uitsluitend in het bestaan van een strafblad.

Vuurwerkschade kost verzekeraars jaarlijks miljoenen

Vuurwerk veroorzaakt ieder jaar grote schade aan woningen, auto’s en andere eigendommen. Het Verbond van Verzekeraars becijferde dat de gemiddelde verzekerde schade rond de jaarwisseling ongeveer 19 miljoen euro bedraagt, gecorrigeerd voor inflatie en uitgedrukt in prijzen van 2025.

Daarbij gaat het uitsluitend om schade die onder verzekeringspolissen wordt vergoed. Kosten voor medische behandelingen, inzet van hulpdiensten, vernieling van openbare eigendommen en andere maatschappelijke gevolgen zijn daarin niet volledig meegenomen.

Volgens berekeningen van het Verbond kan een landelijk vuurwerkverbod jaarlijks minstens 5 miljoen euro aan verzekerde schade voorkomen.

Het verbod is mede ingevoerd om het aantal vuurwerkslachtoffers terug te dringen. Tijdens de jaarwisseling 2025-2026 werden volgens de Rijksoverheid 1.239 vuurwerkslachtoffers behandeld bij een spoedeisende hulpafdeling of huisartsenpost. Dat waren er 7 procent meer dan een jaar eerder.

Verboden vuurwerk in huis blijft een risico

Het landelijke verbod geldt niet alleen voor het daadwerkelijk afsteken van vuurwerk, maar ook voor het kopen en bezitten van de verboden categorieën. Wie nog consumentenvuurwerk van eerdere jaren heeft liggen, kan daardoor eveneens met de nieuwe regels in aanraking komen.

De overheid heeft in september en oktober landelijke inleveracties georganiseerd om mensen de mogelijkheid te geven verboden vuurwerk veilig en zonder boete af te staan.

De politie en het Verbond van Verzekeraars benadrukken dat vooral zwaar vuurwerk niet in woningen, schuren of garages moet worden opgeslagen. Een ontploffing kan grote gevolgen hebben voor bewoners, buren en hulpverleners.

Met de eerste jaarwisseling onder het nieuwe vuurwerkverbod in aantocht wordt duidelijk dat de risico’s voor overtreders verder gaan dan een mogelijke boete.

Wie bewust verboden vuurwerk afsteekt en daarmee schade veroorzaakt, kan worden geconfronteerd met een combinatie van persoonlijke aansprakelijkheid, weigering van verzekeringsdekking en strafrechtelijke vervolging.

Een feestelijk bedoelde vuurwerkexplosie kan zo uitmonden in een financiële en juridische nasleep die nog jarenlang merkbaar blijft.