HOORN – Gemeenteraadslid Roger Tonnaer van Sociaal Hoorn/Team Tonnaer wil weten waarom het college van burgemeester en wethouders er na ruim drie jaar nog altijd niet in is geslaagd een concreet voorstel voor een natuurbegraafplaats op begraafplaats Zuiderveld aan de gemeenteraad voor te leggen. In nieuwe schriftelijke vragen van 22 oktober vraagt hij welke problemen de uitvoering tegenhouden en of het college alsnog vóór het einde van 2026 met een voorstel komt. Ook stelt hij de vraag of het gemeentebestuur zich nog altijd gebonden voelt aan het principe van bestuurlijke continuïteit, waarbij eerder gedane toezeggingen worden nagekomen.

Het is niet de eerste keer dat Tonnaer aandacht vraagt voor de aanleg van een natuurbegraafplaats. Al op 26 september 2023 stelde hij voor een gedeelte van de bestaande begraafplaats Zuiderveld aan de Zuiderdracht om te vormen tot een plek waar mensen op natuurlijke wijze begraven kunnen worden. Sindsdien heeft het college verschillende keren aangegeven positief tegenover het initiatief te staan, maar een definitief voorstel is volgens het raadslid nog altijd uitgebleven.

Eerste voorstel dateert uit september 2023

De discussie over natuurlijk begraven in Hoorn begon ruim drie jaar geleden. Tonnaer wees er destijds op dat begraafplaats Zuiderveld, die in december 2014 werd geopend, veel minder werd gebruikt dan oorspronkelijk was verwacht. De begraafplaats was aangelegd omdat de gemeente rekening hield met een tekort aan begraafruimte op de bestaande begraafplaats aan de Berkhouterweg.

Die verwachte behoefte bleek volgens Tonnaer anders uit te pakken. Op de Berkhouterweg bleef voldoende ruimte beschikbaar, terwijl tegelijkertijd steeds meer mensen kozen voor cremeren. Daardoor werden op Zuiderveld minder graven uitgegeven dan bij de aanleg was voorzien.

Door een deel van de begraafplaats geschikt te maken voor natuurbegraven, zou de gemeente volgens het raadslid beter gebruik kunnen maken van de beschikbare ruimte. Bovendien zouden inwoners van Hoorn een extra mogelijkheid krijgen om hun laatste rustplaats binnen de eigen gemeente te kiezen.

College reageerde aanvankelijk positief

In november 2023 liet het college weten positief tegenover het voorstel te staan. Het gemeentebestuur noemde de gedeeltelijke omvorming van Zuiderveld tot natuurbegraafplaats een interessant idee dat nader onderzoek verdiende.

Daarmee leek de eerste stap richting uitvoering gezet, maar de verdere voorbereiding verliep moeizaam. Bij latere vragen bleek dat het onderzoek nog niet was afgerond. Een gebrek aan beschikbare ambtelijke capaciteit speelde daarbij een rol.

Tonnaer bleef daarom aandringen op duidelijkheid over de voortgang. In augustus 2024 stelde hij opnieuw vragen over de mogelijkheden om Zuiderveld gedeeltelijk om te vormen. Ook wilde hij weten welke concrete stappen inmiddels waren gezet.

De voortdurende vertraging leidde tot twijfel bij de fractie over de voortvarendheid waarmee het gemeentebestuur het initiatief behandelde.

Gemeente concludeerde in 2025 dat natuurbegraven mogelijk is

In juli 2025 leek er alsnog beweging in het dossier te komen. Wethouder Dick Bennis liet de gemeenteraad weten dat medewerkers van de gemeente begraafplaatsen in andere gemeenten hadden bezocht waar natuurlijk of onderhoudsvrij begraven al mogelijk was.

Uit die bezoeken trok de gemeente de conclusie dat een dergelijke voorziening ook op Zuiderveld gerealiseerd zou moeten kunnen worden. Daarbij werd gewezen op vergelijkbare situaties waarin ongebruikte grafvelden een nieuwe bestemming kregen.

Volgens het college bood natuurbegraven mogelijkheden om bestaande begraafruimte beter te benutten en tegelijkertijd tegemoet te komen aan de veranderende wensen van inwoners.

De gemeente benadrukte wel dat de invoering van natuurbegraven meer vraagt dan alleen het aanwijzen van een stuk grond. Zo zouden de gemeentelijke begraafplaatsverordening en aanvullende regels moeten worden aangepast. Ook moest een inrichtingsplan worden opgesteld en waren technische investeringen nodig.

Het college kondigde aan deze onderdelen verder uit te werken en de gemeenteraad eind 2025 opnieuw over de voortgang te informeren.

Ook in 2026 opnieuw vragen over uitblijven plannen

Begin februari 2026 trok Sociaal Hoorn/Team Tonnaer opnieuw aan de bel. De fractie wilde onder meer weten waarom de voorbereiding zo lang duurde en wanneer de gemeenteraad eindelijk een voorstel tegemoet kon zien.

Daarbij kwam ook een particulier initiatief voor een natuurbegraafplaats in Oosterblokker ter sprake. Volgens Tonnaer mocht dat initiatief geen reden zijn om de plannen voor Zuiderveld uit te stellen.

Het raadslid benadrukte dat inwoners van Hoorn ook de mogelijkheid moeten krijgen om op een natuurbegraafplaats binnen de eigen gemeentegrenzen begraven te worden.

Het college liet daarop weten dat het particuliere initiatief in Oosterblokker geen invloed had op de gemeentelijke plannen. Beide ontwikkelingen konden volgens het gemeentebestuur naast elkaar bestaan.

Ook bevestigde het college dat het streven bleef om in september 2026 met concrete voorstellen voor Zuiderveld te komen.

Nu september voorbij is en volgens Tonnaer nog altijd geen voorstel aan de gemeenteraad is voorgelegd, wil hij weten waarom opnieuw vertraging is ontstaan.

Welke problemen houden uitvoering tegen?

In zijn nieuwe vragen van 22 oktober richt Tonnaer zich rechtstreeks op de oorzaken van het uitblijven van een raadsvoorstel. Hij vraagt het college welke problemen momenteel worden ervaren bij de voorbereiding van de natuurbegraafplaats en waarom eerdere toezeggingen niet tot concrete besluitvorming hebben geleid.

Daarbij wil hij ook weten of het nog haalbaar is om vóór 31 december 2026 een voorstel aan de gemeenteraad aan te bieden.

De vragen maken duidelijk dat de fractie niet opnieuw genoegen wil nemen met uitsluitend een positieve houding tegenover het initiatief. Na drie jaar van onderzoek, overleg en eerdere toezeggingen wil Tonnaer weten wanneer het gemeentebestuur daadwerkelijk een besluit aan de raad voorlegt.

Uit de nieuwste raadsvragen blijkt overigens niet welke specifieke technische, financiële of juridische problemen momenteel nog moeten worden opgelost. Het is aan het college om daarover duidelijkheid te geven.

Wat betekent bestuurlijke continuïteit?

Opvallend is de derde vraag die Tonnaer aan het college stelt. Hij wil weten of het principe van bestuurlijke continuïteit nog altijd geldt.

Dat beginsel houdt in dat een gemeentebestuur in beginsel verantwoordelijkheid blijft dragen voor eerder genomen besluiten en gedane toezeggingen, ook wanneer de samenstelling van het college verandert.

Met deze vraag legt het raadslid de nadruk op de verplichting om eerder aangekondigde plannen zorgvuldig voort te zetten en gemaakte afspraken niet zonder duidelijke toelichting terzijde te schuiven.

Voor de gemeenteraad is het daarbij van belang dat eerdere toezeggingen kunnen worden gevolgd en dat duidelijk wordt waarom bepaalde werkzaamheden wel of niet binnen de afgesproken termijn zijn uitgevoerd.

Natuurlijk begraven als alternatief voor traditionele begrafenis

Bij natuurbegraven wordt een overledene begraven in een natuurlijke omgeving, waarbij het graf zo veel mogelijk opgaat in het landschap. Vaak wordt gewerkt met natuurlijke materialen en gelden beperkingen voor traditionele grafmonumenten en intensief grafonderhoud.

De precieze voorwaarden verschillen per natuurbegraafplaats. Zo kunnen er regels gelden voor de gebruikte materialen, de inrichting van graven en de duur van het grafrecht.

Voor Zuiderveld moet de gemeente nog bepalen welke vorm van natuurlijk begraven mogelijk wordt gemaakt en welke regels daarbij gaan gelden. Ook moet duidelijk worden hoe de voorziening wordt ingepast in de bestaande begraafplaats en welke kosten daarmee gemoeid zijn.

Volgens de eerdere plannen zou het niet gaan om de aanleg van een volledig nieuwe begraafplaats, maar om het gedeeltelijk aanpassen van de bestaande begraafplaats Zuiderveld.

Daarmee kan een aanvullende begraafmogelijkheid ontstaan zonder dat daarvoor noodzakelijkerwijs een geheel nieuwe locatie moet worden ontwikkeld.

Raadslid wacht op concrete antwoorden

Met de nieuwste schriftelijke vragen brengt Sociaal Hoorn/Team Tonnaer het dossier opnieuw onder de aandacht van het gemeentebestuur. De fractie wil niet alleen weten waarom de aanleg van een natuurbegraafplaats nog steeds niet dichterbij is gekomen, maar vooral wanneer het college de gemeenteraad daadwerkelijk in staat stelt hierover een besluit te nemen.

De beantwoording moet duidelijk maken of de werkzaamheden nog in 2026 tot een raadsvoorstel kunnen leiden of dat verdere vertraging wordt verwacht.

Voorlopig blijft het bij de eerder uitgesproken bereidheid van het college om natuurlijk begraven op Zuiderveld mogelijk te maken. Een definitief besluit over de inrichting, financiering en uitvoering is nog niet bekendgemaakt.

Ruim drie jaar nadat Roger Tonnaer het initiatief voor het eerst op tafel legde, ligt de vraag daarmee opnieuw bij het gemeentebestuur: wanneer kunnen inwoners van Hoorn daadwerkelijk kiezen voor een natuurbegraafplaats op Zuiderveld?