HOORN – De gemeente Hoorn slaagt er voorlopig niet in om de geplande bezuiniging van 670.000 euro op subsidies zorgvuldig uit te werken. Het college van burgemeester en wethouders wil daarom de invoering van het nieuwe subsidiebeleid en de volledige besparingsopgave met een jaar uitstellen, van 1 januari 2028 naar uiterlijk 1 januari 2029. Volgens het gemeentebestuur is het huidige onderzoek onvoldoende om te bepalen welke organisaties minder subsidie moeten ontvangen en welke maatschappelijke activiteiten voorrang verdienen. Een directe bezuiniging zou ertoe kunnen leiden dat organisaties verdwijnen voordat duidelijk is welke maatschappelijke gevolgen dat heeft.

Dat schrijft het college in een raadsbrief van 22 oktober 2026. De brief is bedoeld als voorbereiding op een raadsinformatiebijeenkomst op dinsdag 27 oktober, waar gemeenteraadsleden uitleg krijgen over de vertraging, de onderzochte mogelijkheden en de nieuwe planning. Het uitstel heeft ook financiële gevolgen voor de gemeentebegroting van 2028. Het college kondigt aan daarover in december een afzonderlijk voorstel aan de gemeenteraad voor te leggen.

Bezuiniging van 670.000 euro blijkt ingewikkelder dan verwacht

De gemeente Hoorn staat voor de opdracht om vanaf 2028 jaarlijks 670.000 euro te besparen op subsidies. Tegelijkertijd wil het gemeentebestuur het bestaande subsidiestelsel vernieuwen. Subsidies moeten in de toekomst nadrukkelijker worden gekoppeld aan maatschappelijke resultaten en aan de vraag welke bijdrage organisaties leveren aan de doelstellingen van de gemeente.

Deze nieuwe werkwijze wordt ‘impactgericht subsidiëren’ genoemd. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar de activiteiten die een organisatie uitvoert, maar vooral naar het maatschappelijke effect dat met het subsidiegeld wordt bereikt.

De combinatie van het invoeren van een nieuw subsidiesysteem en het realiseren van een forse besparing blijkt volgens het college ingewikkelder dan vooraf werd verwacht. In de afgelopen periode zijn alle subsidies onderzocht en zijn verschillende mogelijkheden om geld te besparen tegen elkaar afgewogen. Dat onderzoek heeft echter niet geleid tot een concreet en voldoende onderbouwd voorstel waarmee de volledige bezuiniging vanaf 2028 kan worden gerealiseerd.

Gemeente erkent problemen met projectaanpak en aansturing

Opvallend is dat het college in de raadsbrief niet alleen wijst op de complexiteit van de bezuinigingen, maar ook erkent dat de eigen organisatie een rol heeft gespeeld bij de vertraging. Zowel de gekozen projectaanpak als de aansturing van het traject hebben volgens het gemeentebestuur onvoldoende bijgedragen aan de voortgang.

Om het proces te verbeteren is de projectorganisatie aangepast. Sinds mei 2026 werkt een nieuw projectteam aan de herijking van het subsidiebeleid. Dit team heeft inmiddels de verkenning afgerond, alle gemeentelijke subsidies in kaart gebracht en verschillende besparingsscenario’s onderzocht en beoordeeld.

Die werkzaamheden hebben de gemeente meer inzicht gegeven in de opbouw en kenmerken van het huidige subsidiestelsel. Toch ontbreekt volgens het college nog steeds een voldoende stevige basis om te bepalen welke subsidies kunnen worden verlaagd of beëindigd zonder dat dit tot ongewenste maatschappelijke gevolgen leidt.

Het gemeentebestuur wil daarom eerst duidelijker vaststellen welke maatschappelijke resultaten Hoorn de komende jaren wil bereiken en welke organisaties daaraan een bijdrage kunnen leveren.

Snelle bezuinigingen kunnen organisaties in problemen brengen

Volgens het college is het technisch mogelijk om de volledige besparing van 670.000 euro alsnog per 1 januari 2028 door te voeren. Daarvoor zouden subsidies echter generiek moeten worden verlaagd of volledig moeten worden beëindigd. Een dergelijke aanpak betekent dat financiële beslissingen worden genomen voordat voldoende duidelijk is welke maatschappelijke activiteiten prioriteit verdienen en wat de gevolgen zijn wanneer bepaalde organisaties minder geld ontvangen.

Het college vindt dat onverantwoord. In de raadsbrief benadrukt het gemeentebestuur dat een dergelijke werkwijze geen recht doet aan de wens van de gemeenteraad en het college om zorgvuldig met subsidiepartners om te gaan. Daarbij speelt vooral het risico dat organisaties hun activiteiten moeten beperken of zelfs verdwijnen voordat de gemeente heeft bepaald welke voorzieningen zij op langere termijn wil behouden.

Het gemeentebestuur wil voorkomen dat door een snelle financiële ingreep maatschappelijke activiteiten verloren gaan die achteraf van groot belang blijken te zijn voor inwoners van Hoorn. Welke organisaties eventueel met een verlaging of beëindiging van hun subsidie worden geconfronteerd, wordt in de raadsbrief niet bekendgemaakt. Ook bevat de brief geen overzicht van concrete bedragen per subsidieontvanger.

Nieuw subsidiebeleid moet maatschappelijke effecten centraal stellen

De gemeente wil de komende periode gebruiken om het principe van impactgericht subsidiëren verder uit te werken. Daarbij moet duidelijk worden welke maatschappelijke opgaven Hoorn heeft en welke resultaten met gemeentelijke subsidies moeten worden bereikt. Het uitgangspunt is dat subsidies beter aansluiten bij de doelstellingen van het gemeentebestuur. Organisaties moeten daarbij een herkenbare bijdrage leveren aan de maatschappelijke resultaten die de gemeente belangrijk vindt.

Voor de verdere ontwikkeling van dit systeem wil Hoorn ook kijken naar ervaringen van andere gemeenten. Die kennis moet helpen om een nieuwe werkwijze te ontwikkelen waarmee subsidieaanvragen en subsidiebesluiten beter inhoudelijk kunnen worden beoordeeld. Het college benadrukt dat het niet de bedoeling is de herijking van het subsidiebeleid stop te zetten. De werkzaamheden worden voortgezet, maar het gemeentebestuur wil meer tijd nemen voor de voorbereiding en uitvoering.

Daarbij wordt een nieuwe planning opgesteld met duidelijke beslismomenten voor zowel het college als de gemeenteraad. Ook moeten de organisaties die subsidie ontvangen zorgvuldig bij het proces worden betrokken.

Bezuiniging verschuift naar uiterlijk 2029

Het college stelt voor om de volledige herijking van het subsidiebeleid en de besparingsopgave uiterlijk op 1 januari 2029 te realiseren. Daarmee wordt de oorspronkelijke planning met een jaar verschoven. Dat betekent niet dat de gemeente alle mogelijkheden om eerder te besparen laat vallen. Het college onderzoekt nadrukkelijk of een gedeelte van de taakstelling al vóór 2029 kan worden gerealiseerd.

Hoe groot die eerdere besparing zou kunnen zijn, wordt in de raadsbrief niet vermeld. Ook is nog niet duidelijk welke subsidies daarvoor eventueel in aanmerking komen. De nieuwe planning moet volgens het gemeentebestuur voorkomen dat onder tijdsdruk besluiten worden genomen die onvoldoende zijn onderbouwd of grote gevolgen hebben voor maatschappelijke organisaties.

Voor subsidieontvangers betekent het voorgenomen uitstel dat er meer tijd komt om duidelijkheid te krijgen over de toekomstige financiering van hun activiteiten. Het college doet daarmee echter nog geen toezegging dat bestaande subsidiebedragen ongewijzigd blijven.

Uitstel heeft gevolgen voor gemeentebegroting 2028

Het doorschuiven van de volledige besparingsopgave naar 2029 betekent dat de gemeente in 2028 rekening moet houden met een financieel tekort ten opzichte van de oorspronkelijke bezuinigingsplanning. De gemeente had immers voorzien dat vanaf dat jaar 670.000 euro op subsidies zou worden bespaard. Wanneer die taakstelling niet volledig wordt gerealiseerd, moet het gemeentebestuur aangeven hoe het financiële verschil wordt opgevangen.

Het college kondigt aan hierover in december een afzonderlijk voorstel aan de gemeenteraad voor te leggen. Daarin moet worden uitgewerkt hoe de financiële gevolgen van het uitstel worden verwerkt. Of hiervoor andere bezuinigingen noodzakelijk zijn, bestaande budgetten worden aangesproken of op een andere manier dekking wordt gevonden, is op dit moment nog niet bekend.

Ook moet nog blijken welk gedeelte van de oorspronkelijke taakstelling eventueel toch in 2028 kan worden gerealiseerd.

Gemeenteraad krijgt op 27 oktober verdere uitleg

Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst van dinsdag 27 oktober worden gemeenteraadsleden bijgepraat over de gemaakte afwegingen en de voorgestelde nieuwe aanpak. Het college wil tijdens deze bijeenkomst uitleg geven over de vertraging, het voorgenomen besluit en de route naar een toekomstbestendig subsidiestelsel.

Raadsleden krijgen daarbij gelegenheid vragen te stellen over het verloop van het project en de verdere planning. De bijeenkomst vormt daarmee een belangrijk moment voor de gemeenteraad om inzicht te krijgen in de oorzaken van de vertraging en de gevolgen voor de gemeentelijke financiën en subsidiepartners.

Het college zal vervolgens de verdere uitwerking van het subsidiebeleid moeten voorbereiden, inclusief een concreet implementatieplan en duidelijke momenten waarop politieke besluiten nodig zijn.

Onzekerheid over toekomstige subsidies blijft voorlopig bestaan

Met het voorgenomen uitstel kiest het college ervoor de bezuinigingen niet uitsluitend vanuit financiële doelstellingen te benaderen, maar eerst de maatschappelijke gevolgen beter in beeld te brengen. Daarmee ontstaat tegelijkertijd een langere periode van onzekerheid over de toekomstige verdeling van het subsidiegeld. Organisaties weten immers nog niet welke veranderingen het nieuwe systeem voor hun financiering zal betekenen.

De komende maanden moeten duidelijk maken hoe Hoorn de bezuiniging van 670.000 euro wil combineren met het behoud van maatschappelijke activiteiten die de gemeente belangrijk vindt. Voorlopig staat vast dat het oorspronkelijke tijdschema niet haalbaar is gebleken. Het college wil nu uiterlijk vanaf 1 januari 2029 een vernieuwd subsidiebeleid invoeren en de volledige besparingsopgave realiseren.

De gemeenteraad moet zich nog uitspreken over de voorgestelde koers en krijgt in december ook de financiële consequenties van het uitstel voorgelegd.