HOORN – In de gemeente Hoorn ontving in 2025 ruim 13 procent van alle kinderen onder de achttien jaar professionele jeugdhulp. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek ging het om 13,07 procent van de minderjarigen. Daarmee ligt Hoorn iets boven het West-Friese gemiddelde van 12,75 procent, maar onder het landelijke gemiddelde van 13,7 procent. Tegelijkertijd daalde het aandeel jongeren tot 23 jaar dat gebruikmaakt van de bredere jeugdzorg van 11,4 naar 10,6 procent.
De cijfers geven inzicht in de omvang van de professionele ondersteuning voor kinderen en jongeren in Hoorn, Blokker en Zwaag. De geregistreerde hulp varieert van begeleiding bij gedragsproblemen tot specialistische behandeling van psychische aandoeningen.
Niet iedere jongere die jeugdhulp ontvangt, heeft een psychiatrische diagnose. Ook ondersteuning bij ontwikkelingsproblemen, een verstandelijke beperking en problemen binnen gezinnen kan onder jeugdhulp vallen.
Meer dan één op de acht minderjarigen ontvangt hulp
Volgens de voorlopige cijfers van het CBS ontving in 2025 precies 13,07 procent van de Hoornse kinderen onder de achttien jaar jeugdhulp in natura. Dat betekent dat ongeveer één op de acht minderjarigen gedurende het jaar gebruikmaakte van professionele ondersteuning. Landelijk lag het percentage op 13,7 procent. Hoorn bevindt zich daarmee 0,63 procentpunt onder het Nederlandse gemiddelde.
Binnen de jeugdzorgregio West-Friesland bedroeg het aandeel 12,75 procent. Het gebruik van jeugdhulp onder minderjarigen ligt in Hoorn dus iets boven het regionale gemiddelde. Deze verschillen betekenen niet automatisch dat kinderen in Hoorn vaker psychische problemen hebben. Ook de toegankelijkheid, organisatie en registratie van jeugdhulp kunnen invloed hebben op de cijfers.
Jeugdzorggebruik daalt van 11,4 naar 10,6 procent
Opvallend is de ontwikkeling van het bredere jeugdzorggebruik onder jongeren tot 23 jaar. In 2024 ontving 11,4 procent van alle Hoornse jongeren in deze leeftijdsgroep een vorm van jeugdzorg. Een jaar later was dat aandeel gedaald naar 10,6 procent. Dat is een afname van 0,8 procentpunt. Landelijk bleef het aandeel jongeren met jeugdzorg in beide jaren op 10,8 procent.
Hoorn lag in 2024 nog boven het landelijke gemiddelde, maar kwam daar in 2025 net onder terecht. Onder jeugdzorg vallen naast jeugdhulp ook jeugdbescherming en jeugdreclassering. Daarom zijn deze cijfers niet rechtstreeks vergelijkbaar met de percentages voor uitsluitend jeugdhulp onder minderjarigen.
Jongvolwassenen in Hoorn ontvangen vaker jeugdhulp
Bij jongeren van achttien tot 23 jaar ontstaat een ander beeld. In Hoorn ontving in 2025 1,23 procent van deze leeftijdsgroep jeugdhulp in natura. In Medemblik was dat 0,89 procent. Het landelijke gemiddelde bedroeg 1,3 procent. Hoorn ligt bij deze jongvolwassenen dus dichter bij het landelijke gemiddelde dan Medemblik.
Jeugdhulp is in beginsel bedoeld voor jongeren tot achttien jaar, maar kan onder bepaalde voorwaarden worden voortgezet tot 23 jaar. Vanaf de achttiende verjaardag wordt reguliere geestelijke gezondheidszorg doorgaans betaald via de Zorgverzekeringswet. Die behandelingen vallen buiten deze gemeentelijke jeugdhulpcijfers.
Jeugdhulp en mentale gezondheid
Hoorn, Medemblik, West-Friesland en Nederland
Jeugdhulp in de gemeente Hoorn
Ontwikkeling jeugdzorg 2024–2025
Aandeel jongeren tot 23 jaar dat een vorm van jeugdzorg ontving.
| Jaar | Hoorn | Nederland |
|---|---|---|
| 2024 | 11,4% | 10,8% |
| 2025* | 10,6% | 10,8% |
Jeugdhulp naar leeftijd in 2025
Aandeel jongeren met jeugdhulp in natura.
| Leeftijd | Hoorn | Nederland |
|---|---|---|
| 0–17 jaar | 13,07% | 13,70% |
| 18–22 jaar | 1,23% | 1,30% |
Hoorn vergeleken met de regio
Jeugdhulp in natura onder minderjarigen, voorlopige cijfers over 2025.
| Gebied | Jeugdhulp |
|---|---|
| Hoorn | 13,07% |
| Medemblik | 13,53% |
| West-Friesland | 12,75% |
| Nederland | 13,70% |
Landelijk miljoenen Nederlanders met psychische aandoening
De gemeentelijke cijfers staan niet op zichzelf. In heel Nederland bestaat een omvangrijke vraag naar geestelijke gezondheidszorg. Volgens brancheorganisatie de Nederlandse ggz hebben ongeveer 3,3 miljoen Nederlanders een psychische aandoening. Ruim anderhalf miljoen volwassenen ontvangen volgens een brede schatting behandeling binnen de geestelijke gezondheidszorg. Voor de gemeente Hoorn zijn in de onderzochte openbare cijfers geen rechtstreeks vergelijkbare aantallen volwassen ggz-patiënten vastgesteld.
Ook is niet bekend hoeveel van de minderjarigen met jeugdhulp in Hoorn daadwerkelijk een behandeling bij een psycholoog of psychiater ontvangen. Daarom kunnen de gemeentelijke jeugdhulpcijfers niet worden gebruikt als een telling van uitsluitend psychiatrische patiënten.
Verschillende vormen van jeugdhulp
Jeugdhulp kent uiteenlopende vormen. Een deel van de kinderen ontvangt begeleiding bij relatief lichte problemen, terwijl anderen intensieve specialistische behandeling nodig hebben. Bij ambulante jeugdhulp woont een kind doorgaans thuis en vinden gesprekken of behandelingen plaats bij een hulpverlener, op school of binnen het gezin.
Bij ernstige problemen kan intensievere ondersteuning noodzakelijk zijn. In bepaalde gevallen gaat het om jeugdhulp met verblijf, bijvoorbeeld in een behandelgroep of een andere opvangvoorziening. Ook hulp bij complexe psychiatrische aandoeningen kan onderdeel zijn van het gemeentelijk gefinancierde jeugdhulpstelsel.
De CBS-cijfers maken echter niet duidelijk welk deel van de Hoornse jongeren precies van iedere afzonderlijke behandelvorm gebruikmaakt.
Wachttijden specialistische jeugdhulp blijven aandachtspunt
De toegankelijkheid van specialistische jeugdhulp is in West-Friesland onderwerp van discussie. Uit onderzoek van de Rekenkamer naar de jeugdhulp in zes West-Friese gemeenten blijkt dat bij bepaalde hoogspecialistische hulpvormen sprake is van lange wachttijden. Daarbij gaat het om ondersteuning die niet altijd door reguliere hulpverleners kan worden geboden.
Voor kinderen en gezinnen kan langdurig wachten op passende behandeling ingrijpende gevolgen hebben. Wanneer problemen blijven bestaan zonder dat de juiste ondersteuning beschikbaar is, kunnen klachten toenemen en kan aanvullende hulp noodzakelijk worden.
De West-Friese gemeenten werken samen met zorgaanbieders aan verbeteringen in de toegankelijkheid van de jeugdhulp.
Gemeente verantwoordelijk voor jeugdhulp
Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor een groot deel van de jeugdhulpverlening. Dat betekent dat de gemeente Hoorn moet zorgen voor passende ondersteuning wanneer kinderen, jongeren of gezinnen die nodig hebben. Daarbij wordt samengewerkt met zorgaanbieders, huisartsen, scholen en andere organisaties.
Vooral de overgang tussen jeugdhulp en volwassenenzorg vraagt aandacht. Jongeren die achttien jaar worden, kunnen te maken krijgen met veranderingen in de financiering en organisatie van hun behandeling. Het is daarom belangrijk dat noodzakelijke hulp tijdens die overgang niet onnodig wordt onderbroken.
Psychische klachten hebben verschillende oorzaken
De omvang van de jeugdhulpverlening zegt niet alleen iets over individuele gezondheidsproblemen. Ook omstandigheden binnen gezinnen, bestaansonzekerheid, spanningen op school, schulden en problemen rond huisvesting kunnen bijdragen aan hulpvragen.
Dat betekent niet dat dergelijke omstandigheden bij iedere jongere de oorzaak zijn van psychische of gedragsproblemen. Daarnaast spelen medische en persoonlijke factoren een rol. Volgens onderzoekers is het daarom belangrijk om niet uitsluitend naar het aantal behandelingen te kijken, maar ook naar de achterliggende hulpvragen en de beschikbare vormen van preventie.
Daling betekent niet automatisch minder psychische problemen
Hoewel het brede jeugdzorggebruik in Hoorn tussen 2024 en 2025 is gedaald, betekent dit niet automatisch dat het aantal kinderen met psychische problemen is afgenomen. De cijfers registreren het gebruik van professionele hulpverlening, niet hoeveel jongeren daadwerkelijk psychische klachten ervaren.
Ook veranderingen in verwijzingen, het gemeentelijke aanbod of de registratie kunnen invloed hebben op de aantallen. Daarnaast zijn de cijfers over 2025 voorlopig. Definitieve registraties kunnen nog worden bijgesteld. Om vast te stellen of de mentale gezondheid van Hoornse jongeren verbetert, zijn aanvullende onderzoeken nodig naar psychisch welzijn, diagnoses en behandeltrajecten.
Meer inzicht nodig in psychische zorg per gemeente
De cijfers tonen aan dat jeugdhulp een belangrijk onderdeel vormt van de gezondheidszorg in Hoorn. Met 13,07 procent van de minderjarigen die professionele hulp ontvangen, gaat het om een aanzienlijke groep kinderen en gezinnen. Tegelijkertijd is het bredere jeugdzorggebruik onder jongeren tot 23 jaar afgenomen naar 10,6 procent.
Voor een volledig beeld van de geestelijke gezondheidszorg ontbreken nog afzonderlijke gemeentelijke cijfers over volwassen patiënten en jongeren die specifiek psychiatrische behandeling krijgen. Die gegevens zouden duidelijker maken hoe groot de vraag naar psychische gezondheidszorg daadwerkelijk is.
Voorlopig blijft de belangrijkste uitdaging dat kinderen en jongeren die ondersteuning nodig hebben, tijdig passende hulp kunnen krijgen. Daarbij is vooral de beschikbaarheid van specialistische behandelingen een blijvend aandachtspunt voor Hoorn en de andere West-Friese gemeenten.
