Hoorn test verplaatsbare boombakken op Visserseiland
Redactie
3 min. lezen
HOORN – De gemeente Hoorn wil op het Visserseiland een proef starten met verplaatsbare en herbruikbare boombakken. Voor de pilot worden minimaal vier zogenoemde NursiTree-systemen geplaatst. Daarmee wil de gemeente onderzoeken of bomen ook op sterk versteende plekken met weinig ondergrondse ruimte duurzaam kunnen groeien. De uitvoering staat gepland voor het najaar van 2026 tot het voorjaar van 2027.
Pilot volgt uit aangenomen motie
De proef komt voort uit de motie ‘Slimmer en goedkoper bomen aanplanten’, die de gemeenteraad op 24 juni 2025 aannam. Naar aanleiding daarvan is onderzocht of innovatieve groeisystemen kunnen bijdragen aan meer bomen in delen van Hoorn waar traditionele aanplant lastig is.
Daarbij is specifiek gekeken naar NursiTree. Dit systeem bestaat uit verplaatsbare en herbruikbare groeibakken met ongeveer zeven kubieke meter groeiruimte. De bakken beschikken over een waterreservoir dat regenwater opvangt en geleidelijk beschikbaar stelt aan de boom.
Na ongeveer vijftien tot twintig jaar kan een boom volgens het onderzoek met kluit en al worden verplaatst. De groeibak kan daarna opnieuw worden gebruikt.
Visserseiland komt als beste locatie uit onderzoek
Voor de proef zijn vier locaties in en rond de binnenstad onderzocht: de Roode Steen, het Grote Noord, de Appelhaven/Korenmarkt en het Visserseiland.
De eerste drie locaties worden voorlopig als te complex beschouwd. Op de Roode Steen spelen onder meer het intensieve gebruik van het plein en evenementen zoals de kermis een rol. Op het Grote Noord zorgen de beperkte werkruimte en grote hoeveelheid kabels en leidingen voor extra risico’s. Bij de Appelhaven en Korenmarkt maken onder meer de historische kademuren de aanleg ingewikkelder.
Het Visserseiland heeft volgens het onderzoek voldoende ruimte, relatief weinig ondergrondse conflicten en een aanvaardbaar uitvoeringsrisico. Daar staan bovendien bomen tussen parkeervakken die momenteel niet goed groeien. De nieuwe groeisystemen kunnen volgens de onderzoekers in de parkeervakken worden geïntegreerd.
Hogere aanschaf, lagere kosten op lange termijn
Een NursiTree-systeem is bij aanschaf duurder dan reguliere boomaanplant. In het onderzoek wordt uitgegaan van gemiddeld 8.500 euro per boom, exclusief installatie. Een boombunker kost ongeveer 6.500 euro en reguliere aanplant in verharding ongeveer 3.000 tot 3.500 euro.
Volgens de berekeningen verandert het financiële beeld wanneer naar de volledige levensduur en het gerealiseerde boomkroonvolume wordt gekeken. Een boom in een NursiTree-systeem zou een verwachte levensduur van meer dan zestig jaar hebben. Bij reguliere aanplant in verharding wordt gerekend met 25 tot 35 jaar.
De kosten per kubieke meter boomkroonvolume worden voor NursiTree geraamd op ongeveer 4,50 euro. Bij een boombunker gaat het om circa 13 tot 16 euro en bij reguliere aanplant in verharding om ongeveer 43,75 euro.
Daarmee zouden de kosten per kubieke meter boomkroonvolume over de totale levensduur ongeveer 85 tot 90 procent lager uitvallen dan bij reguliere aanplant.
Groei en leefbaarheid worden gevolgd
Tijdens de proef wordt onder meer gekeken naar de groei en vitaliteit van de bomen, de benodigde beheerinspanning, de waterhuishouding en de invloed op de leefomgeving.
De monitoring loopt volgens de planning van 2027 tot en met 2029 en beslaat minimaal twee volledige groeiseizoenen. Eind 2028 moet een tussentijdse rapportage verschijnen. De eindrapportage staat gepland voor het najaar van 2029.
Wanneer de resultaten positief zijn, kan begin 2030 worden besloten om het systeem ook op andere locaties in Hoorn toe te passen.
Geen vervanging voor bomen in volle grond
De gemeente benadrukt dat het systeem niet bedoeld is om reguliere aanplant in de volle grond te vervangen. Waar voldoende ruimte beschikbaar is, blijft planten in de volle grond de voorkeursoplossing.
NursiTree wordt vooral gezien als aanvullende oplossing voor plekken waar kabels, leidingen, bestrating of beperkte wortelruimte het planten van bomen moeilijk maken.
Aandachtspunten zijn de hogere investering bij aanleg, het noodzakelijke beheer en de monitoring en het feit dat niet iedere boomsoort geschikt is. Ook moet op langere termijn ruimte beschikbaar zijn om bomen na vijftien tot twintig jaar eventueel naar een andere locatie te verplaatsen.
